Medezeggenschap bij Defensie

Artikel 41 PAGNBAT - Tegen alle verwachtingen in

Medezeggenschap bij defensie klinkt voor veel mensen als een tegenstrijdigheid. Hoe kun je een overlegstructuur aanbrengen in een organisatie die van een bevelstructuur afhankelijk is? De infanterie kan immers moeilijk in het heetst van de strijd overleggen over de veiligheidsaspecten.

Maar overleg kan natuurlijk wel als de eenheid ‘in rust’ is. En zo is medezeggenschap op dit moment ook geregeld bij het Ministerie van Defensie. Bij Defensie vindt overleg alleen plaats wanneer een operationele eenheid niet bezig is met het uitoefenen van haar primaire taak.

Recht op overleg

In het huidige Besluit Medezeggenschap Defensie (BMD) is rekening gehouden met het unieke karakter van de primaire taak van het ministerie van Defensie. Tegelijkertijd is vastgelegd dat een vertegenwoordiging van de eenheid recht heeft op overleg over een verscheidenheid aan onderwerpen, zoals:

• ARBO-zaken
• Arbeidstijden
• Reorganisaties
• Financieel beleid
• Sociaal beleid

Mede door dit besluit uit 2008, neemt medezeggenschap een steeds belangrijkere plaats in bij de bedrijfsvoering van de eenheden bij Defensie. Ook de investering in het opleiden en ontwikkelen van de mensen in de medezeggenschap leverde daarbij een belangrijke bijdrage. Eenheden hebben immers een ander takenpakket dan de taken die ze in de medezeggenschap dienen uit te voeren. Een soldaat die normaal een geweer bedient, moet in een medezeggenschapscommissie kunnen vergaderen, overleggen, effectief documenten lezen en besluiten nemen op strategisch niveau.

In de praktijk: 41 Pantsergeniebataljon

Een fraai voorbeeld van een eenheid die in korte tijd een enorme ontwikkeling doormaakte op medezeggenschapsgebied is het 41 Pantsergeniebataljon van de 13 Mechanische Brigade in Oirschot. Zij voeren genietaken uit in oorlogsgebied en zijn momenteel zeer actief in Afghanistan.
De MC van deze eenheid groeide in korte tijd van een onzichtbaar orgaan tot een actief meepratend medezeggenschapsorgaan waarin elk individueel lid een actieve bijdrage heeft. Bijkomend gevolg is dat de individuele leden zich op persoonlijk niveau enorm hebben ontwikkeld. Dit werpt vruchten af in de MC en heeft voordelen voor de loopbaan van het individuele lid.

Een zichtbare medezeggenschap

De MC is zichtbaar geworden voor de manschappen van de eenheid. Een knappe prestatie, vooral omdat een groot deel van de eenheid voortdurend op uitzending was. Uiteraard speelde de commandant een belangrijke rol in deze ontwikkeling. Hij creëerde veel ruimte voor de MC om zich te ontwikkelen. De commandant zag al vroeg in dat een gemotiveerde en goed opgeleide MC veel meerwaarde heeft.

Veel initiatief

De MC neemt veel initiatief op verschillende terreinen. Ze blijven zich inhoudelijk ontwikkelen op meerdere thema’s en proberen met veel enthousiasme andere eenheden van de brigade ertoe te bewegen een MC in te stellen. Tevens zijn ze druk met het overkoepelende overleg op brigadeniveau nieuw leven in te blazen.
De MC van 41 Pantsergeniebataljon heeft bewezen dat, tegen vele verwachtingen in, medezeggenschap bij een operationele eenheid wel degelijk een constructieve bijdrage kan leveren aan het reilen en zeilen binnen de eenheid. Daarnaast heeft de MC bewezen dat lidmaatschap ervan een positief effect heeft op de individuele ontwikkeling en de betrokkenheid bij de eenheid.

Enthousiaste club mensen

Natuurlijk is er nog ruimte voor verbetering en kan de MC nog verder groeien maar op dit moment staat er een enthousiaste club mensen die de eenheid van dienst willen zijn op het meeste effectieve niveau van medezeggenschap.
Bovenstaand verhaal geeft hoop voor andere operationele eenheden waarvan er nog teveel geen actieve MC hebben. Ondanks de vele uitdagingen kun je als MC ontzettend veel bereiken en invloed uitoefenen op de gang van zaken binnen je eenheid.

Auteur: Willem Hunfeld